آرش و کامیار علایی، دوبرادری که به «پزشکان ایدز» معروف شدهاند، به خاطر فعالیتهای خود در راه مقابله با بیماری HIV ایدز با مشکلات زیادی در ایران روبرو شدند و نهایتا در سال ۱۳۸۷ به زندان افتادند. با این همه حتی بعد از آزادی از زندان و دوری از کشور، کماکان تلاش میکنند از راههای مختلف، به مبتلایان و بیماران و جامعه ایرانی کمک کنند. کامیار علایی در گفتگو با خودنویس میگوید که مشکل جامعه ما در قبال این بیماری، فراتر از بحث درمان و پیشیگیری است. کامیار میگوید: «بزرگترین مشکل ایران در قبال بیماری ایدز فرهنگی است.»
با وجود اینکه از جهانی شدن خبر ابتلای راک هادسن، هنرپیشه معروف هالیوود به بیماری ایدز نزدیک به ۲۷ سال میگذرد، و بعد از آن میلیونها نفر با بیماریای جدید و در مواقعی کشنده روبرو شده بودند، اما بخش بزرگی از ایرانیها هنوز اطلاع چندانی از نحوه انتقال ویروس و روشهای پیشگیری ندارند. از آن مهمتر، به گفته کامیار علایی، جامعه ایرانی هنوز از نقطه نظر فرهنگی برای درک بهتر بیماران و بیماری، آماده نیست.خودنویس بنا دارد با کمک برادران علایی، که در ایران با راهاندازی کلینیکهای مثلثی به یاری بیماران ایدز شتافته بودند، به بررسی راههای مختلف فرهنگی و اطلاعرسانی پیرامون این بیماری، و دیگر بیماریهایی که سطح دانش عمومی هنوز از آنها کم است بپردازد.
در همین ارتباط با دکتر کامیار علایی گفتگو کردهایم که بخش نخست آنرا اینجا میخوانید:
آقای علایی، به نظر شما مشکل بزرگ در ایران برای مقابله با ایدز، پیشگیری است یا درمان این بیماری؟
کامیار علایی: مشکل، فرهنگی است. هم شامل مسائل پیشگیری میشود و هم درمان. مشکل فرهنگی به این بر میگردد که فکر میکردند هر کسی دچار این بیماری شده، از راه رابطه جنسی بوده است. و هرکسی مبتلا به ایدز بود از طرف جامعه طرد میشد، و همین مساله باعث میشد که کسانی که در معرض ابتلا بودند، به خاطر ترس از واکنشها به کسی چیزی نگویند و همین عدم اطلاع از سوی نزدیکان میتواند موجب مبتلا شدن نزدیکان و فرزندان هم بشود. چون دید غالب بوده، از طرف جامعه حمایت نمیشده و بسیاری از انجمنهای خیریه که در زمینه بیماریهای خاص فعال بودهاند، حاضر نبودند سراغ این بیماری بروند.
اگر کسی به موقع مراجعه کند، به خاطر داروهایی که الان موجود هست، ممکن است طول عمر و کیفیت زندگی بیشتری داشته باشد و سالهای سال زندگی کند.
اقتصاد چه؟ آیا عامل اقتصادی در گسترش و عدم پیشگیری موثر است؟
کامیار علایی: جامعه ایران، بر خلاف کشورهای آفریقایی جامعه فقیری نیست. اما به خاطر بحثهای اخلاقی و دینی، امکان توسعه برنامههای اطلاعرسانی و فرهنگی وجود نداشته. اما در کشورهای مختلف دنیا، هنرمندان در این زمینه فعال بودهاند، اما در ایران چنین چیزی نمیبینیم که هنرمندان بیایند و در کنار بیماران قرار بگیرند، آنها را بغل کنند و باعث شوند این تابو شکسته شود. در فیلمها هم یک ترس بیجا درست میکنند. اما در کشورهای دیگر از سمبلهای دیگری استفاده میکنند تا از نظر فرهنگی مراقبت و محافظت چقدر میتواند موثر باشد و از خلاقیت خودشان استفاده کنند. این خلاقیتها مثلا برای محافظت، در گرفتن یک شاخه گل که خار دارد و بدون دستکش ممکن است دست زخمی شود، میتواند بیننده را به این فکر بیاندازد که استفاده از «کاندوم» تا چه حدی در عدم ابتلا به بیماری میتواند موثر باشد.
فرهنگ باید ایجاد شود که محافظت چقدر مهم است. خلاقیت باید از طرف هنرمندان در اولویت قرار بگیرد و سیاستگذاران هم باید آنها را به خاطر خلاقیتشان مورد تشویق قرار دهند. وقتی کم کار شود، همین مشکل در ایران بهوجود میآید که ۸۰٪ مبتلایان نمیدانند به ویروس اچ-آی-وی مبتلا شدهاند. وقتی ۸۰٪ از بیماران نمیدانند که مبتلا هستند، چگونه میتوان با این بیماری مبارزه کرد، این حالی است که در آمریکا، ۸۰٪ بیماران میدانند که به چه مبتلا شدهاند.
غیر از اینکه شهروندان یا هنرمندان باید کاری کنند، دولت چه برنامهای برای کمک و پیشگیری داشته؟ آیا آمارهای درستی دارد؟
کامیار علایی: برنامه سیاستگذاری کلان کشوری دو بخش هست. در راستای کلان می خواهند روی ایدز کار نکنند و آمارهایی که داده میشود در باره کسانی است که شناسایی شدهاند و میخواهند آمار واقعی را پنهان کنند، اما با کارهایی که ما کردیم که در راستای سیاستهای کلی نبود، واقعیتهای زیادی عیان شود
عدم احساس نیاز کارشناسان هم یک مشکل است. وقتی میدانند که برای مقابله با ایدز مشکل فرهنگی وجود دارد، باید روی آن کار شود. باید در مدارس اطلاعرسانی شود. ما در زمان اصلاحطلبها روی کتابچهای که در مدارس توزیع شود کار کردیم اما همه کارها متوقف شد. وزارت فرهنگ باید تشویق کند و بودجه بگذارد، اما کاری نمیکنند.
یعنی سیاستگذارها نگاهی «اخلاقی» به ایدز دارند؟
بله، این دیدگاه، دیدگاه غلطی است. مدتها روی این دیدگاهها کار کردیم تا تغییر کند، اما گویی ارتجاعی شده و به همان روال پیشین بازگشته.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر